Reetweten

MI0000030688
Broken windows and empty hallways
A pale dead moon in the sky streaked with gray
Human kindness is overflowing
And I think it’s going to rain today

I Think It’s Going To Rain Today, Randy Newman, 1968, Randy Newman Creates Something New Under The Sun

Dit was een goede week voor cognitieve dissonantie. Ik geef toe: ik heb het ook moeten opzoeken, die psychologische term voor “het negeren van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening”.

De beste barometer voor sociologische weetjes, en dus ook voor opstoten van cognitieve dissonantie, blijft twitter. Al is dat moeilijk uit te leggen aan wie niet twittert. De meeste niet-twitteraars blijken onvermoeibare anti’s te zijn. Ze kennen blijkbaar elke horreur die twitter met zich brengt en spreken er dus over zoals mensen die nooit op reis gaan dat doen over alle mogelijke vormen van vakantie-ellende. Niet-twitteraars spreken er op dezelfde superieure toon over als de clerus over seks, toch bij uitstek iets dat je enkel kan kennen als je het doet, zoals wij, gewone stervelingen zo goed weten die er ons al eens aan begeven, als het niet te warm is.

De ergste cognitieve dissonantie-lijders, zou je denken, zijn de Anonieme Accounthouders, het soort volkje dat namen draagt als Gezond Verstand, De Laatste Linkse of Goedrechts. Ze houden zich enkel in de twitteromgeving op om iedereen af te maken die hun heilig gelijk dreigt te ontmantelen. Je weet niets over hen maar zij weten alles over jou en ze gebruiken die kennis om je, meestal IN HOOFDLETTERS, in je diepste persoon te treffen. Ze dagen je uit voor een ereduel en schieten je al bij aankomst vanuit het struikgewas neer.

Niet dat dit soort anonieme lafheid zich alleen op twitter voordoet. Het is vaste prik geworden in een partij, die vroeger grosseerde in nestwarmte, maar waar 15 vooraanstaande leden het nuttig vinden om anoniem hun voorzitter af te branden. Iets wat ik voordien ook al deed, maar wel onder naam en toenaam, wat één van die 15 lafaards er indertijd toe bewoog om me aanmatigend te noemen. Het zijn dezelfde lafaards die niet buiten durfden komen na de dood van Steve Stevaert, met wie ze twaalf jaar geleden wel op de VUB-tafels dansten toen hij net electoraal God verklaard was.

Maar in cognitieve dissonantie-gedrag zijn de Anonieme Accounthouders amechtige amateurs in vergelijking met nagenoeg iedereen die bij het Griekenland-debacle betrokken is. Zelfs als Tsipras zich zou ontpoppen tot een 21e-eeuwse Koning Herodes en overgaat tot een hellenistische versie van De Onschuldige Kinderen door al hun spaarvarkentjes de keel over te snijden om het vervolgens, plat op de buik, aan te bieden aan Herr Doktor Schäuble, zou die opnieuw smalend zeggen: “ik heb nog niets nieuws gezien”.

Schäuble verklaarde al jaren geleden dat Griekenland moest boeten voor zijn fouten. Hij is niet de opvolger van partijgenoot Conrad Adenauer, die de Amerikanen zijn ganse leven dankbaar was voor de grootste schuldkwijtschelding die een staat ooit was toegevallen, maar de 21e-eeuwse incarnatie van Luther en Calvijn, die zit te popelen om zijn 91 financieel correcte stellingen aan de poort van de Europese Centrale Bank te spijkeren.

Zijn houding mag een doorn in het oog zijn van liberalen zoals Verhofstadt en De Gucht, die geen heil zien in het verder decimeren van de Griekse economie, maar hij wordt wel driftig bijgesprongen door de sociaaldemocraat Dijsselbloem, die wel erg begint te lijken op Vlaamse Excellenties die zich ineens overdreven Atlantisch opstellen om iets belangrijks in de Nato te worden, en door de centristische Lagarde, die haar verblijf aan het hoofd van het IMF dolgraag met een paar jaar wil verlengen. Haar persoonlijke agenda gaat voor op die van de Grieken. Zo treedt ze moeiteloos in het spoor van de infame Dominique Strauss-Kahn, die Griekenland, tegen alle IMF-regels in, een niet-terugbetaalbare lening toeschoof, om zo zijn pad naar het Franse presidentschap te effenen.

Tsipras moet natuurlijk niet onderdoen voor deze cognitieve dissonantie-lijders. Achter de guitige façade schuilt één van laatste aanhangers van een stalinistisch wereldbeeld die zijn aversie voor de vrije markt en ondernemers amper kan verstoppen. Een indrukwekkende groep wetenschappers poneerde afgelopen donderdag in De Standaard dat Syriza de erfgenaam is van het Eurocommunisme. Die van oorsprong Frans/Italiaanse invulling van het marxisme door oorspronkelijk Moskou-gezinde communistische partijen heeft maar amper voet aan grond gekregen in het Griekenland dat in de jaren zeventig nog volop bezig was te recupereren van het bloeddorstige Kolonelsregime. De therapie die de Griekse KP, de potgrond voor Syriza, zichzelf voorschreef was eerder schatplichtig aan de Moskouse Brezjnev-doctrine dan aan het Romeinse Berlinguerisme. Zijn bezoek aan Poetin was zonder twijfel bedoeld als middenvingergebaar naar zijn Europese collega’s maar evenzeer een bedevaart naar de man, die Gorbatjov tot op de dag van vandaag vervloekt als de uitverkoper van de Sovjet-Unie.

Na de door-en-door corrupte Pasok- en Nea Demokratia-politici zitten de Grieken nu opgescheept met een partij die niet alleen geen idee van heeft hoe je een economie moet laten groeien maar het vooral niet wil. Europa wil hen kwijt en geeft hen dus geen duimbreedte toe. Niet omdat ze de Grieken echt willen helpen, maar omdat ze de partij van Tsipras zo snel mogelijk wegwillen. Dat zeg niet ik, dat zeggen De Grauwe, Klugsman en Stiglitz unisono. Drie economen en geen vier meningen, dat we dat nog mogen meemaken. Het ergste is natuurlijk dat we dit moéten meemaken: een Europa dat aanstuurt op het wegzenden van een democratisch verkozen regering. Binnen een paar jaar, als we weer een Europees parlement mogen kiezen, zal er weer op alle banken betreurd worden dat er in Europa een democratisch deficit vast te stellen valt.

Deze week brak op twitter een heftige discussie los tussen Stefaan Michielsen, senior writer bij deze topkrant en Geert Janssens, chief economist bij VKW, over wie het meest geprofiteerd had van alle leningen aan Griekenland. Waren het de Grieken of de Duitse en Franse banken? Deze twee heren van stand kwamen tot de conclusie dat iedereen ervan had geprofiteerd.

Maar het was opvallend hoe eenzijdig hun volgers waren in hun retweetgedrag. Toen ik hen vroeg waarom ze ook de andere stellingen niet deelden met hun volgers, was het treffende antwoord: “Waarom, de essentie is toch…” waarop ze hun stelling nog eens herhaalden. Het is hen niet te doen om factfinding maar om gelijk krijgen. Cognitieve dissonantie-gestoorden retweeten niet, ze reetweten.

Naschrift

De fantastische zin “Drie economen en geen vier meningen”, kreeg ik van Pedro De Bruyckere cadeau.

Miles Davis deelde de mensheid op in motherfuckers en assholes. De goeden (waaronder Toots Thielemans) waren muthafucka’s. De anderen waren assholes. Vandaar de idee “reetweten”. Ik vond nog geen Nederlands equivalent voor het gedrag van muthafucka’s.

In de media, het Europees en ons parlement lijkt het wel dat je moet kiezen tussen Tsipras en Schäuble, maar iemand als Lode Vereeck toonde deze week aan dat je dat beter niet doet:
http://tinyurl.com/q4zdprg
http://tinyurl.com/pguuhhq

De opinie van Andreas Tirez ging ook die richting uit:
http://www.tijd.be/opinie/column/Grieken_hebben_nu_onze_solidariteit_en_geduld_nodig.9651166-2337.art?ckc=1

De opinie van Paul De Grauwe (jammer genoeg achter betaalmuur):
http://www.demorgen.be/opinie/waarom-de-grieken-geen-yes-sir-en-thank-you-madam-zeggen-a2379931/

De opinie van Joseph Stiglitz
http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2015/07/03/joseph-stiglitz-over-grieks-referendum-ik-weet-wel-hoe-ik-zou-stemmen

Nog antidotum tegen zwart/wit-denken: https://decorrespondent.nl/3021/Waarom-de-Grieken-naar-iets-verlangen-waar-wij-genoeg-van-hebben-meritocratie/139370814-3ca5cb9f

Over hoe erg het gesteld is met corruptie in Griekenland: https://decorrespondent.nl/2988/Vijf-feiten-over-het-land-waar-iedereen-nu-een-mening-over-heeft/227572378704-cacc61fe

Over het eurocommunisme in Griekenland: http://tinyurl.com/odk9sob

Over de muziek:

Video: Randy Newman I Think It’s Going To Rain Today:

I Think It’s Going To Rain Today behoort tot de meest gecoverde songs aller tijden. Een greep uit de vele covers:

Eric Burdon & The Animals op Eric Is Here (1967)

Judy Collins op In My Life (1966)

Versie met Graham Nash: https://www.youtube.com/watch?v=H5SxWu5w9hI

Joe Cocker op Jamaica Say You Will (1975)

Peter Gabriel op Scratch My Back

Blackmore’s Night op Dancer And The Moon (weird!)

Katie Melua op Call Off The Search (2003)

Tom Odell op Long Way Down (2013)

Dusty Springfield op de Simply Dusty Box Set, opgenomen in 1967

Rick Nelson op Perspective (1969)

UB40 op Signing Off (1980)

Nina Simone op Nina Simone And Piano (1970)

Neil Diamond op Stones (1971)

Manfred Mann op Up The Junction (1969)

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Jobstijding

Tribes, Baby
For all the world to see
When you’re out of time
This bad apple’s no friend of mine

Bad Apple, Tribes, Baby, 2012

“Tim Cook is goed op weg een betere Apple-CEO te worden dan Steve Jobs ooit was”, schreef Roland Meeus verleden week in De Morgen. Voordien waren gelijkaardige van verwondering bolstaande berichten te lezen in de Angelsaksische economische pers, waar men, toen de opvolger van Jobs aantrad, zeer gereserveerd reageerde. “Too many Cooks spoil the soup”, poneerde indertijd een uit zijn driedelig pak barstende econoom in een businessprogramma van CNN.

In de Amerikaanse pers krijgt Cook goede kritieken voor zijn uitstekende financiële resultaten. Meeus daarentegen had terecht eerder oog voor de culturele verschillen tussen de twee CEO’s. “De ware kracht van Cook is dat hij, als leider en persoon, uitgesproken níét Steve Jobs is. Hij heeft een conservatiever profiel, verdeelt de podiumtijd tijdens productpresentaties tussen hemzelf en zijn luitenanten, en blijft zelf ver genoeg verwijderd van de activiteiten die de kern van Apple uitmaken: design, innovatie en marketing.”, schrijft hij.

Het enige verkeerde woord in die paragraaf is “conservatief”. Hoe contra-intuïtief het ook klinkt, Jobs was de ouderwetse manager. Ja, hij dacht out of the box. Maar dat zorgde er net voor dat vele anderen in het bedrijf dat niet konden. Jobs was één van de laatste nazaten van Frederick Winslow Taylor, die op het einde van de negentiende eeuw arbeid in verschillende deeloperaties opsplitste. Elke arbeider kreeg gedetailleerde instructies. De CEO moest er op toezien dat de opgelegde taken zorgvuldig uitgevoerd werden. Het Taylorisme, met als extreme uitloper de loopband, zorgde voor buitengewone resultaten in een industriële omgeving en werd daardoor een TINA-managementsdoctrine. Er was geen alternatief. Dus werd het later ook, als vanzelf, in de diensteneconomie en in de kenniseconomie ingevoerd.

En dus doken het soort managers die zich gedragen als alwetende genieën ook op in bedrijven waar het niet meer bulkt van ongeschoolde werknemers, zoals in Taylors tijd, maar van hoogopgeleide, mondige en gretige medewerkers. Een beroemde ex-medewerker van Jobs vertelde me ooit dat , toen Jobs, tussen zijn Appleperiodes in, baas was van Next, hij en zijn team een oplossing zochten voor een toepassing die zo ingewikkeld was dat ze het niet aan de straatstenen kwijt kregen. Het team vond een oplossing in drie korte stappen. Beretrots werd het aan Jobs uitgelegd die flegmatiek en uit de hoogte “twee stappen te veel” mompelde en, hen verbijsterd achterlatend, de volgende ruimte inbeende om ook daar een idee in aanbouw af te branden.

Cook is buitengewoon intelligent. Hij weet drommels goed dat de nieuwe Apple-producten niet door zijn briljante inzichten zullen ontwikkeld worden maar door gebruik te maken van alle intelligentie die in en rond zijn bedrijf te vinden is. Meer zelfs, hij weet dat zijn aanwezigheid mensen er net van weerhoudt om met de op het eerste oog meest absurde ideeën op de proppen te komen want hij blijft de man “that hires and fires”. Dan toon je je als werknemer liever van je zogezegd verstandigste kant. Terwijl totaal nieuwe producten er alleen maar komen wanneer je iedereen toelaat het heel ver van de doos te gaan zoeken. Dus vind je Cook niet op technische vergaderingen. Hij geeft mensen, binnen de bedrijfsstrategie, carte blanche maar neemt wel zelf de verantwoordelijkheid wanneer het verkeerd loopt.

Cook is een pak authentieker dan Jobs. Zelfs in het Amerika van vandaag is het voor managers even heikel om uit de kast te komen als voor Belgische profvoetballers. Cook is de enige manager van een groot Amerikaans bedrijf die er moeiteloos voor uit komt gay te zijn. Vele managers doen hopeloze pogingen om menselijk en genereus over te komen. Cook bood Jobs een deel van zijn lever aan, toen bleek dat enkel een transplantatie hem nog levenskansen bood. Natuurlijk is men bij Apple blij met Cooks resultaten. Anders joelden de aandeelhouders hem wel weg. Maar trots is men op de werkvloer vooral op zijn authenticiteit en zijn menselijke betrokkenheid, door hem echt beleden waarden die uitstralen op alle Appleliers.

Toch is het erg twijfelachtig dat Cook ooit de bijna sektarische bewondering zal te beurt vallen die Jobs al bij het leven kreeg. Mensen vallen voor op Hollywoodmythes geboetseerde helden die helemaal op hun eentje de wereld veranderen. Steve Jobs in zijn zwarte rolkraagtrui die ons van saaie computers verloste was het hedendaagse equivalent van John Wayne met de witte stetson die eigenhandig een stad outlawvrij maakte. Cook pakt minder goed op scherm en papier en dus prefereren de media de Jobsen boven de Cooks. Die verkopen beter. Zo blijft de overheersende indruk dat een manager die beslist beter is dan een manager die er voor zorgt dat de beste beslissing genomen wordt.

Niet alleen in redactielokalen houdt het verouderde beeld van de Hero-CEO stand. Het is alom aanwezig in assessmentruimtes waar naar nieuwe CEO’s gezocht wordt. Onlangs kreeg ik op een internationaal congres de vraag: “Hoe ben jij met al die non-conformistische ideeën aan je job geraakt?” Met mijn antwoord kreeg ik de zaal plat. “Door te liegen. Anders kreeg ik nooit de job.”

Alleen, het is niet grappig. Het is tragisch. De Hero-CEO is een bron van ongeluk voor zijn mensen én voor zijn organisatie. Sonja Lyubomirsky, die het gedrag van honderden managers in de USA onderzocht, kwam tot de vaststelling dat door deze rekruteringspolitiek er bovenmatig veel narcistische CEO’s de plak blijven zwaaien in ondernemingen, overheidsbedrijven en non-profitorganisaties. Ze vinden hun ego belangrijker dan de belangen van het bedrijf. Ze krijgen liever gelijk op de vele vergaderingen die ze bijwonen (“anders nemen die idioten daar verkeerde beslissingen”) dan toegeven dat iemand anders een beter idee heeft. Dat aan de belangrijke onderneming ter wereld een persoon aan het hoofd staat die het helemaal anders doet én fantastische resultaten haalt is hartverwarmend en hopelijk ook een oogopener.

“We need more Jobs. More Steve Jobs”, zegde president Obama ooit. Hij vergist zich. We hebben meer Cooks nodig. Too many cooks don’t spoil the soup. Ze maken nieuwe gerechten.

Deze column verscheen, in korte versie, in De Tijd van zaterdag 20 juni 2015. Dit is de longread.

Video Tribes – Bad Apple: http://tinyurl.com/p87umq8
Longread “Tim Cook is goed op weg een betere Apple-CEO te worden dan Steve Jobs ooit was” De Morgen (jammer genoeg alleen voor abonnees) : http://tinyurl.com/p46wxp2

Geplaatst in Geen categorie | 1 reactie

Darwinnaar

Otis Taylor
I’m a Crawlin’ King Snake
And I wanna Woo Ya, baby

Crawlin’ King Snake, Otis Taylor, Blue Eyed Monster, 1997

Ivago legde Gent plat. Vakbonden zegden dat het management schofterig deed tegen de werknemers. Het management stelde dat vakbonden niet om kunnen met evaluaties. Wie van de twee had gelijk, volgens u?

Belgocontrol ging plat. Vakbonden zegden dat de stroomonderbreking het gevolg was van de besparingen. De bevoegde minister ontkende: het was of Murphy of sabotage. Wie van de twee had gelijk, volgens u?

En bleef u bij uw oordeel toen bekend werd dat alles te maken had met een niet-geaarde generator die tien jaar geleden geplaatst was?
De kans dat uw oordeel onwankelbaar bleef is erg groot. Dat zegt Drew Westen, de auteur van The Political Brain. Uw oordeel in dit soort zaken wordt nagenoeg nooit bepaald door de feiten maar door de gevoelens die u koestert tegenover vakbonden en werkgevers.

Westen heeft het in het boek vooral over de twee politieke partijen die de U.S. al eeuwen domineren. Hij stelde vast, via polls over de meest diverse onderwerpen, dat er sedert de tweede wereldoorlog steeds een grote meerderheid was die zich intellectueel achter de stellingen van de Democraten kan scharen maar dat deze er erg weinig verkiezingen mee wonnen. Republikeinen hebben meer presidenten geleverd dan de Democraten en tot Obama was Bill Clinton in de naoorlogse periode de enige Democratische president die herkozen werd. Westen onderzocht die paradox en kwam tot de vaststelling dat Democraten mikken op de logica van mensen en Republikeinen op hun onderbuik.

Republikeinen, bij wie nochtans een groot aantal mensen rondlopen die de evolutieleer verwerpen, begrijpen de beginselen ervan een pak beter dan de democraten. Mensen stemmen niet met hun prefontale cortex maar met hun serpentenbrein.

In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2000 discuteerden Gore en Bush, Jr over Medicare. Gore viel het Bush-plan aan door te zeggen dat voor 73% van de Amerikanen de premies met 18 tot 47% omhoog zouden gaan. “Je bent schitterend met getalletjes”, antwoordde Bush, “je hebt blijkbaar niet alleen het internet uitgevonden maar ook de zakrekenmachine”. Gore werd gereduceerd tot een wereldvreemde emotieloze professor. Alhoewel hij de race begon met een grote voorsprong in de polls, verloor hij ultiem de verkiezingen. We stemmen niet voor mensen waarbij we geen emotionele resonantie voelen, stelt Weston. We luisteren alleen naar argumenten die interesse, enthousiasme, angst, kwaadheid of minachting opwekken.

We stemmen daardoor nagenoeg nooit voor de partij met een programma dat onze materiële belangen benadert maar voor de partij die ons het meest emotioneert. Daarom had geen enkele Stemtest enige voorspellende waarde. Natuurlijk zijn de stellingen van een partij belangrijk maar hun emotionele impact is veel ingrijpender voor ons kiesgedrag.
De meeste politici en journalisten weten dit maar gedragen er zich niet naar. Lees de analyses van de voorzittersverkiezing bij de SP.a er maar eens op na. Nagenoeg steeds gaat het over inhoud, met de vaststelling dat de twee kandidaten nauwelijks van elkaar verschillen. Terwijl er enkel een toekomst is voor de partij als ze een voorzitter naar voor kunnen schuiven die bij mensen sterke positieve gut feelings (“Dat lijkt me een leuke”) teweegbrengt. En als hij er kan voor zorgen dat het kiespubliek zijn tegenstanders met negatieve primaire reacties overlaadt, kan hij de grote verrassing van de volgende verkiezingen worden.

Het is exact wat Reagan deed in 1980. Hij incarneerde hoop en positivisme en, veel belangrijker, door Carter af te schilderen als een passieve pion bij de gijzeling van de Amerikaanse ambassade in Iran, maakte hij hem tot symbool van nationale vernedering. De Amerkanen voelden het en stemden met hun slangenbrein.

Maar, zal je zeggen, dat geldt misschien voor die vooringenomen, ongeïnformeerde Amerikanen. Bij ons is dat toch helemaal anders. Ik moet u teleurstellen. Uit de studies van Weston maar ook van Mark Penn, één van de belangrijkste pollsters van de U.S., blijkt dat goed geïnformeerde hoogopgeleiden zich nog meer laten leiden door het partizane gedeelte van hun brein, puur emotief dus, dan pakweg een boer uit Utah. Misschien moet u hierover eens diep nadenken. Of beter uw darmen lezen.

Otis Taylor’s Crawlin’ King Snake – video: https://www.youtube.com/watch?v=_AkHaWKLPnc

Geplaatst in Geen categorie | 1 reactie

Middagjournaal Nieuwe Feiten

Van 1 tot 5 juni mocht ik het middagjournaal schrijven van het Radio 1-programma.
Hieronder vind je de uitgeschreven teksten.

Maandag, 1 juni 2015

zappa
You know
My python boot is too tight
I couldn’t get it off last night
A week went by
And now it’s July
I finally got it off
And my girlfriend cried, YOU GOT STINK-FOOT!
Stink-foot, darlin’

Stinkfoot Frank Zappa – Apostrophe, 1974

Voor de 2e keer in één maand tijd kleurt Gent blauw-wit. Eerst door de titel nu door GFT-zakken.
Gent stinkt. Nooit gedacht dat ik ooit zoiets schaamtelijks zou zeggen want ik hou hartstochtelijk van mijn stad. Ik ben er 43 jaar geleden geboren. En toen was ik al 18.
De voorgaande jaren moest ik doorbrengen in het West-Vlaanderen van de jaren zestig. Nu is daar alles bijzonder ingrijpend veranderd natuurlijk, ironische stilte, maar toen was het de hel voor een vrijgevochten langharige puber.
En het stonk er altijd. Naar conservatisme, naar keurigheid en godzijdank soms ook naar mest.
Nee dan , Gent, waar ik onmiddellijk met de grootste warmte en de grofste moppen werd binnengehaald.
Maar nu stinkt het ook in Gent. Omdat de ophaaldienst platligt en het hoog opgehoopte vuil een goed zicht op de historische stad verhindert. Er zijn al toeristen gesignaleerd die op hun iPads opzoeken hoe dat belfort er nu écht uitziet.
Het heeft allemaal te maken met de evaluatie van een vuilophaler. Die kreeg drie negatieve beoordelingen en zou de laan uitgestuurd worden. Dat vonden de vakbonden te gortig.
Vakbonden hebben het moeilijk met evaluaties. Het zijn of afrekening of vriendjespolitiek.
Nu is bij Ivago, de Gentse ophaaldienst, den Ivaggo, zeggen ze in Gent, wel meer aan de hand.
Lang geleden kreeg ook in alle opzichten briljante burgemeester Frank Beke met een staking van Ivago te maken.
Toen hij het management aanspoorde om hun mensen beter te behandelden, kreeg hij te horen: ’t Is toch ver gekomen als je nu nog vriendelijk moet zijn tegen de werkmensen, ook.
Er zijn weinig dingen die zo slecht veranderen als bedrijfsculturen.
Als de voorbeelden van despotisch cheffengedrag die me verteld zijn ook maar een beetje kloppen, is dat ook bij Ivago nog steeds een reuze probleem.
Overigens, die staking van de jaren negentig is eigenhandig door de huidige burgemeester gebroken.
De toen schepen Daniel Termont sprong op een bierkrat, riep enkele zinnen zonder werkwoorden,
zoals alleen schroothandelaarskinderen dat kunnen, en nog geen 5 minuten later reden de eerste vuilkarren al uit.
Burgervader, wat let je? Ergens tussen al dat vuil moet er toch ergens een bierkrat te vinden zijn!
Niet?

Dinsdag 2 juni 2015

rikcie
Instrumental
Theme For The Pope, Rickie Lee Jones, The Magazine, 1984

Ik heb vrienden die, wanneer ze na veel weifelen en twijfelen eindelijk een sierlijk lopende, puntige eindzin vonden voor hun spitse column, en er op dat eigenste moment de wonderbaarlijkst gekleurde vlinder naar hen toe fladdert, denken: god bestaat.
Dat zeggen ze dan met een zweem van onfeilbaarheid die, dat weten we, enkel de paus toekomt. Nu zijn er wel meer mensen die weliswaar geen voorkeur hebben voor purper en zich toch als onfeilbaar voordoen.
Met de teloorgang van de vele volkscafé ’s zijn ze minder fysiek hoorbaar en hebben ze node hun werkveld verlegd naar de sociale media.
En mensen zoals ik, die zich al een tijdje in dezelfde maatschappelijke ruimte ophouden als politici, zien telkens weer bij het aantreden van een nieuwe regering hoe zelfs bij de meest vrijzinnige leden de zekerheid toeslaat dat in hun portefeuille ook de gave “onfeilbaarheid” ingesloten was.
Neen, laat ons wel wezen: onfeilbaarheid komt alleen de paus toe.
Al heb daar enige twijfels bij. Er zijn pausen geweest die de 17e eeuwse theoloog Leo Allatius gelijk gaven toen hij stelde dat de voorhuid van Christus na zijn dood apart ten hemel was gestegen en nu de ring rond Saturnus vormt.
Er zijn zelfs pausen die de evolutietheorie afdeden als klinkklare onzin. Of die vonden dat mannen niet met mannen en vrouwen met vrouwen mogen trouwen.
Maar stel die onfeilbaarheid bestaat, hoe gaat dat dan in zijn werk? Gaan je hersenen ineens helemaal anders werken na een verkiezing? Wij, kiezers die dus per definitie altijd gelijk hebben, weten dat dit niet echt klopt.
Moet je er dan op werken? Vergt dat training?
Zou Paus Johannes-Paulus de Eerste die al na 33 dagen pauszijn stierf, al alle knepen van de onfeilbaarheid onder de knie hebben gehad?, vraag een mens zich af die die dag niets anders om handen heeft.
Toen de nieuwe paus aantrad, werd hij weliswaar, zoals zijn voorganger Innocentius de 3de zei: ‘minder dan God, maar groter dan elk mens’ maar deed hij erg gewoon en eigentijds.
Van zo iemand denk je: die zal de onfeilbaarheid leren, zoals zovelen onder ons: door TV te kijken. Maar nu blijkt dat hij dat niet doet, zelfs nooit gedaan heeft.
Hij, de eerste Argentijnse paus ooit, heeft zelfs nooit Messi zien voetballen, iemand die, voetbalkundig dan, echt groter is dan elk mens.
Hoe kan Franciscus, als hij niet te rade gaat bij vakkundige mensen, in godsnaam onfeilbaar geworden zijn?
Dat, zeggen mijn vrienden die puntige columns vol vlinders schrijven, dat weet alleen God.

Woensdag 3 juni 2015

Waterboys
Jackie was one of the crowd
Who hung out at the Cross Keys Hotel
She was a real bright kid,
Thought I knew her pretty well
Beach parties at night
We ran down town in the day
Till a boy in black leather
Came and took Jackie away

A boy in black leather, Waterboys, The Waterboys Bonus Tracks, 2002

Bij sommigen is het de bruidsjurk of het trouwkostuum. Bij anderen de ineens toeslaande maar wel totale desinteresse van het andere geslacht. Bij mij was het de lederen broek. Toen wist ik dat ik nooit de volgende Jim Morrison zou worden, maar vooral dat mijn jeugd echt voorbij was.
Dat van Jim Morrison was al een beetje aan het sluimeren sinds Teergeliefde, telkens als ik dacht zingend door het huis te lopen, me vroeg, wat zeg je?
Het einde van mijn jeugd was de dag dat John Lennon vermoord werd.
De dag dat het triomfantelijke “Alles kan” ook “Alles kan naar de knoppen gaan” kon zijn.
Maar ook aan decepties raak je gewoon. En dus was ik alweer niet klaar voor het volgende afschuifmoment.
Zo’n tien jaar geleden zat ik op een feestje bij de vele kinderen van onze vrienden. En vertelde hen hoe ik London afstruinde op zoek naar bij ons onvindbaar soul, funk en punkvynil, gewapend met een kolossale valies die op rolschaatsen was gebonden want valiezen op rolletjes bestonden nog niet.
Ze waren niet onder de indruk. “Je kan nu toch alles downloaden wat je wil?”, zei de brutaalste bek van het zootje pukkelventjes.
Een paar weken geleden nodigde Brutaalbek, die nu als baardige hipster door het leven gaat, me bij hem thuis uit om zijn nieuwe aanwinsten te showen. Zijn Lenco-platendraaier uit ‘74, zijn Luxman-versterker uit ’76 en zijn Celestionboxen uit ’75. Krek dezelfde installatie die ik van mijn al werkende lief kreeg in 1976.
Na de passende W-Double-u-Gin, met zoethoutstokje gestird, kwam de prangende vraag: of hij eens door mijn vynilverzameling mocht komen snuisteren?
Daarna thuis snel die lederen broek aangetrokken. Het leek nergens op.

Donderdag 4 juni 2015

the the
In our lives we hunger for those we cannot touch.
All the thoughts unuttered & all the feelings unexpressed
Play upon our hearts like the mist upon our breath.
But, awoken by grief, our spirits speak
“How could you believe that the life within the seed
That grew arms that reached
And a heart that beat.
And lips that smiled
And eyes that cried.
Could ever die?”

Love Is Stronger Than Death, The The,Burning Blue Soul, 1981

Wij, mensen zijn als de dood voor de dood.
Al is doodgaan het laatste wat je wil doen, het is wel het laatste wat je zal doen.
Ik kende nooit iemand die zo bang was van de dood als Koen Raes.
Ik heb ook weinig slimmere mensen gekend.
En toch werkte die immens intelligente man zich zeer snel de dood in. 4 jaar en een maand geleden stierf hij. Amper 57.
Zonder hem zou ik nooit geworden zijn wie ik ben.
Of beter, zonder hem word ik niet wat ik zal worden. Want ik blijf me afvragen: wat zou Koen hier van denken?
Van die Ivago-vakbondsman, bijvoorbeeld, die zegt dat de Gentenaar die last heeft van zijn actie de pot op kan want het gaat onze rechten, mijnheer.
Koen kon snoeihard zijn maar zou zich nooit aan dat soort banale brutaliteit bezondigd hebben.
Bij hem was de broederlijkheid toch altijd een pak belangrijker dan de gelijkheid en de vrijheid, die hij nochtans als geen ander koesterde. Hij, achterkleinkind van de verlichting en zoon van Mei ’68 had het erg moeilijk met het ont-moeten zoals in “niet meer moeten”.
Er is een grens tussen tolerantie en permissiviteit en als je de grens overschrijdt, gaat alle empathie verloren, was zijn stellige stelling.
Ooit zei een gemeenschappelijke maat hem “ik ken het verschil niet tussen tolerantie en permissiviteit, maar ik kan wel overal komen met mijn kinderen”.
Koen kwam niet meer bij. Hij was geen kamergeleerde. Hij moest onder de mensen zijn.
En als je onder Gentse mensen komt, moet je tegen sardonische humor kunnen.
Dat kon hij.
En lachen met absurde dingen zoals je afvragen “Wat zou Koen nu van de dood denken?” Ik zou het graag willen weten.
Thomas Vanderveken zegt dat dat hij zo wil leven dat hij ieder moment met een gerust gemoed kan sterven.
Dat dacht ik ook lang. Ik ben klaar met de dood. Zoiets.
Tot die dood even zijn slagschaduw over me gooide. Paniek, man!
Koen is al 1.492 dagen weg bij ons. Ik mis hem iedere dag.

Vrijdag 5 juni 2015

moreno

Todo mundo tem razão e vence sempre na hora certa.
Todo mundo prova sempre pra si mesmo que não há derrota.
Todo homem tem voz grossa e tem pau grande,
E é maior do que o meu, do que o seu, do que o do Pedro Sá
Todo mundo é referência e se compara só pra ver que é melhor
Eu Sou Melhor Que Voce

Iedereen heeft gelijk en wint altijd op het juiste moment.
Iedereen bewijst altijd dat hij geen nederlaag leed
Iedereen heeft een diepe stem en een grote stok,
Die groter is dan de mijne en dan die van Pedro Sá
Iedereen is zijn eigen referentie en vergelijkt allen om te bewijzen dat hij de beste is.
Ik ben beter dan jij.

Eu Sou Melhor Que Voce, Moreno + 2, Máquina De Escrever, 2001

In 1977 was mijn Alma Mater nog een Rijksuniversiteit en werd er ook op 11 juli gewerkt.
Ik kreeg er die dag met veel bombarie in de pralerige aula mijn diploma.
Mijn papa was er mogelijks nog blijer mee dan ik.
Mijn papa was een slimme man maar zijn afkomst en een jeugd tijdens de oorlog maakte van studeren een verre droom die nooit uitkwam.
Ik had zijn droom laten uitkomen.
Maar dan zei hij iets waar het haar op mijn armen nog altijd van rechtkomt: Binnenkort ga je mensen zoals ik voorbijlopen. Zijn levenslange ervaring was dat gestudeerde mensen hem niet zagen staan.
Ik vergat het nooit.
Toen ik baas werd van ons ministerie was mijn eerste vergadering er één met de kuisvrouwen. Het was niet alleen een symbolische daad, het was ook zeer leerrijk. Ze kenden alles en iedereen in het ministerie en maakten in zeer eenvoudige woorden een schets van onze organisatie die geen consultant me ooit, zo goed en zo goedkoop, zou kunnen bezorgen.
Ze hinten me om ook eens bij de receptionisten te gaan luisteren. Die zeiden me dat bezoekers nagenoeg altijd vriendelijk waren als ze binnenkwamen – anders wisten ze niet waar ze terecht moesten – maar bij het buitengaan deden ze alsof ze onzichtbaar waren.
Sindsdien ga ik de receptionisten overal ter wereld altijd nog eens extra bedanken als ik wegga. Als ik de volgende keer binnenkom stralen ze al vooraleer ik iets kan zeggen.
Ik nam me voor voortaan iedereen te groeten die naar me kijkt. Ik raad het iedereen aan: het kost je niets en het maakt je reuzeblij. Ja, sommigen kijken naar je alsof je gek bent maar de meesten lachen verrast terug. En nu en dan zegt iemand iets waar je een ganse dag genot van hebt.
In Parijs knikte ik tijdens een winterse ochtendwandeling naar een clochard die, cliché cliché, onder een brug zat. Hij stak zijn thermos op en zei “een mooie dag gewenst”. Ik antwoordde dat het al een erg mooie dag was. Waarop hij met een brede glimlach: ou sont les neiges d’autan?
Fijnbesnaarden vind je op de gekste plaatsen.
Aan hem moest ik denken toen ik hoorde dat Europa van de Grieken eiste dat ze de hakbijl in de pensioenen zouden zetten. Anders kwam er niets in huis van de uiterst nodige lening. Die moest dienen om een vroegere lening terug te betalen.
De vuilnisophaler, de verpleegster en de leraar moeten dus inleveren opdat een gestudeerde belegger van één of ander hedgefonds geen 8.9 maar 9.1% intrest kan binnenrijven. Blijkbaar, kun je gewone mensen ook digitaal en via de beurs voorbijlopen.
Ja, Europa, dat moet je absoluut doen. Straks groeit een nieuwe generatie Grieken op, die van hun papa te horen kregen dat hij lucht was voor de belegger.
Zou Europa echt niet weten dat de Grieken al heel lang doorhebben hoe je dramatisch wraak neemt?

Tot voor kort nog kon je de stukjes hier echt horen:
http://www.radio1.be/programmas/nieuwe-feiten/het-middagjournaal-van-frank-van-massenhove-5

Geplaatst in Geen categorie | 4 reacties

Driftregeldrift

winding
See through the eyes of a child
And it won’t be real
Eyes neither hateful or cruel
No lies conceal
Eyes that wander, eyes that strayed
While the shame in your heart remains

Eyes Of A Child, Mark Lanegan, The Winding Sheet, 1990

In de Londense National Portrait Gallery loopt nog even de tentoonstelling Sargent – Portraits of Artists and Friends. Tijdens de voorlaatste eeuwwende schilderde John Sargent de bekende schrijvers, schilders, muzikanten en kunstenaars van zijn tijd die ook tegelijk zijn vrienden waren of werden. De portretten werden gecommissionneerd en waren dus bedoeld voor persoonlijk gebruik, niet om geëxposeerd te worden. Sargent moest zich dus niet houden aan de ongeschreven wetten van de portretkunst en maakte zo bijzonder beklijvende karakterschilderijen van mensen zoals Claude Monet, Auguste Rodin en Robert Louis Stevenson. Maar raar genoeg is zijn meesterwerk Carnation, Lily, Lily, Rose, een sfeerbeeld van twee kleine meisjes die lampionnen aanlichten in een grote rozentuin.
Sargent Lily
Sargent had zo’n tafereel gadegeslagen toen hij op de Thames roeide. Het beeld van de twee meisjes had hem zo gelukkig gemaakt -“a paradisiac sight”, noemde hij het – dat hij het wel moést schilderen. Ik begrijp zijn emotie. Ik had een uur voordien ook zoiets gevoeld. Niet op de Thames, maar in de underground.

Twee blonde meisjes, vier en vijf schat ik, dartelen het metrostel in, gevolgd door een hoogblond, voorpubers schuifelend jongetje en twee relaxte ouders. Na nog geen twee minuten wijzen de twee meisjes geestdriftig naar mijn schoenen en krijsen vol overgave “Crazy shoes, crazy shoes!”
Crazy shoes

“Zijn ze gemaakt van een oranje krokodil?” vraagt de oudste zonder enige gêne. De papa leest snel mijn gezicht, ziet dat ik het hele gedoe met plezier onderga en besluit niet tussen te komen. Ik vraag de meisjes welke maat van schoenen ze hebben? De oudste kijkt vragend naar haar mama. De jongste zegt zonder verpinken: 634. De ouders gniffelen. “Als je haar een cijfer vraagt, zegt ze altijd 634” glimlacht de mama. “Ben je dan ook 634 jaar oud?”, vraag ik het jongste. Ze knikt zeer ernstig en bevestigend. Het oudere zusje zucht diep. “Don’t be silly, Sarah, you’re only 4 years old“. Ondertussen doet het jongetje verwoede pogingen om te doen alsof hij niet bij het gezelschap hoort. “Ik denk dat ik maat 861 hebt” zeg ik tegen Sarah. “Te groot voor jou. Anders kreeg je ze direct”. Het jongetje is ineens vol interesse. “Misschien passen ze mij wel”, klinkt zijn verrassend volwassen stem. Als ik uitstap, zie ik glunderende ouders. “You realy love children“, zegt de moeder. Ik loop het station uit op wolken.

Als ik het National Portrait Gallery uitkom, is er geen wolk te bespeuren. Ik kijk op het stadsplannetje hoe ik hoppend tussen parken en groene ruimtes naar mijn afspraak kan stappen. Dat lukt aardig. Maar aan Corams’ Fields word ik kordaat tegengehouden door een man die zijn belang ontleent aan het speldje op zijn revers. “Dit is een speelgebied voor kinderen.” Hij wijst me nors op het bordje naast de ingang. “Enkel toegang voor volwassenen die vergezeld zijn van kinderen.” Ik moet het drie keer lezen om te aanvaarden wat mijn ogen zien. “But I really love children”, probeer ik, de metromoeder nagalmend. De man monstert me met toegenepen ogen. “Scheer je weg of ik roep de politie”, de stem vol haat. Ik wil nog tegenstribbelen maar zie de onheilspellende blikken van een paar moeders, en maak me snel uit de voeten. “Nu denken ze helemaal dat je een doortrapte pedofiel bent”, sist mijn onderbewuste. Ik voel me hulpeloos, kwaad en triestig.

Later op de avond stellen mijn dinergenoten me gerust. London gonst, nog steeds niet bekomen van de hallucinante saga rond Jimmy Savile, van de geruchten over pedofilie in de hoogste kringen. Tientallen politici, hoge ambtenaren, BBC-mensen en rechters zouden stelselmatig kinderen gewisseld hebben en elkaar jarenlang de hand boven het hoofd gehouden hebben. “Londonaars zijn erg moeilijk uit hun lood te slaan”, zegt Chris me “maar nu reageert iedereen buitengewoon zenuwachtig. Straks wordt ook Sargent nog van pedofilie verdacht. Schilderde hij niet het soort bekende mensen die tot zoiets in staat zijn en maakte hij ook niet zo’n verdacht doek met jonge meisjes?”
Celia knikt bedachtzaam. “In zo’n klimaat wordt het regelen van onaanvaardbare driften regelrechte regeldrift.”

Video Mark Lanegan Eyes Of A Child: https://www.youtube.com/watch?v=9Xlry0OAOMo
http://www.coramsfields.org/
http://en.wikipedia.org/wiki/Jimmy_Savile_sexual_abuse_scandal

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Ko Bushe

Mama (No Wo Homme Hon)

Mama, No Wo Homme Hon?
We Kunn ier toch nie bluvn stoan?

Mama (No Wo Homme Hon), Flip Kowlier, Otoradio, 2010

Het was vaste routine in de vroege jaren zeventig net voor de zaterdagmiddag ten huize Van Massenhove. Ik, pas aangekomen uit het verre Gent: “En mama, hoeveel mensen wonen er deze week in Zerkegem?” “1204 zielen en gij”, was haar vaste antwoord om vervolgens in een onbedaarlijke lach te schieten. Ik was officieel de enige vrijzinnige van het dorp. Zelfs Jacobus Vandenbussche, de enige socialist van Zerkegem, had iedere week zijn vaste stek in de zaterdagavondmis.

Iedere Zerkegemnaar kende Ko Bushe en Ko Bushe kende zijn Zerkegemnaren. Hij wist dat niemand op een atheïst zou stemmen. En er wérd op hem gestemd. Van de negen gemeenteraadsleden waren er niet minder dan vier socialist, merkwaardig toch voor een gemeente met één socialist. Ko had alle moeite om telkens weer een lijst met 9 kandidaten bij elkaar te krijgen. Hij moest gepensioneerde cafévrienden pramen om de plaatsen op te vullen. De meeste Zerkegemnaren waren bang om de burgemeester en de pastoor te mishagen. Zerkegem bestond uit boeren en werkmensen. De boeren wilden een fatsoenlijke weg naar hun velden. Dan ga niet op de tenen van de burgemeester staan. Nergens lag zowel tarmac als in de Zerkegemse polders. Werkmensen hadden alleen werk op voorspraak van de pastoor, de roemruchte Zorro voor wie het Tweede Vaticaans Concilie niets minder was dan een staatsgreep van de Antichrist.

Papa en Ko waren jeugdvrienden, hadden samen gevoetbald bij FC Leffinge en zagen elkaar veel en graag. Als jongetje dacht ik dat Louis Armstrong zijn Wonderful World (I see friends shaking hands saying how do you do but they’re really saying is I love you) over hen zong. Aan onze keukentafel hoorde ik verhalen over burgemeesters die een deal hadden met de pensioendienst. Pensioendossiers werden tegengehouden tot de burger op dienstbetoon bij de burgemeester ging. Na een kort telefoontje van de burgervader met Brussel kwam al enkele dagen later de bevrijdende pensioenbrief. De burgemeester wist zich voor decennia verzekerd van de electorale dankbaarheid van de ganse familie. De anders zo rustige Ko kon zich daar enorm over opwinden en ook hij werd daar electoraal voor beloond. Door werkmensen – boeren stemden nooit op socialisten – die zich vernederd voelden door de gestelde lichamen van Zerkegem.

Ko kwam me voor de geest toen ik in De Morgen van 4 mei las dat bouwaanvragen arrangeren helemaal terug was. Projectontwikkelaars die weten op welke receptie je moet zijn en mensen die de weg kennen, krijgen hun ding gedaan. In sommige gemeenten hebben ze ieder jaar een nieuwe stedenbouwkundige ambtenaar in dienst, stelde professor Johan Ackaert vast. “Ze vertrekken gefrustreerd omdat ze in botsing komen met een lokale mandataris”. Jan Leroy van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten wijst erop dat gemeenten vaak niet over het geschikt personeel beschikken. Hij vraagt betere financiering.

Het is zeer de vraag of dat de goede oplossing is. Als je kiest voor dorpspolitici krijg je vriendjespolitiek. De oplossing lijkt me veeleer in beleidskrachtige gemeenten te liggen. Buitenlandse collega’s die onze kunststeden met de auto bezoeken kijken met toenemende verwondering naar de ketting van kleine gemeenten die ze door moeten om van de ene stad naar de andere te rijden. Maar in ons land is er geen kans op een gemeentelijke herfusiebeweging. De politieke moed ontbreekt totaal. Elke partij is bang voor de opstand van zijn electoraal gewichtige burgemeesters en schepenen.

In goed geleide landen wordt gekozen voor drie structuren: landelijk, regionaal en stadsgewesten. Het contact met de burger geschiedt door lokale ambtenaren van sterk autonome steden, die de burger ook bijstaan in landelijke en regionale materies. In België kiest men voor te grote federale en regionale administraties, onnodige provincies en zwakke gemeenten. Tel er nog een nutteloze senaat bij en je kan alleen maar meewarig glimlachen als er weer een politicus over het grote overheidsbeslag begint.

Mag ik je, lieve lezer, wel op het hart drukken niets over deze column aan mijn mama te vertellen? Zelfs na 40 jaar heeft ze de fusie van haar geliefde Zerkegem met het arrogante Jabbeke nog niet verteerd. Ik wil zondag graag met haar van een rustige Moederdag genieten.

Video Flip Kowlier – Mama (No Wo Homme Hon): https://www.youtube.com/watch?v=f4nx_5KRJW0
Video Louis Armstrong – What A Wonderful World https://www.youtube.com/watch?v=E2VCwBzGdPM

Geplaatst in Geen categorie | 1 reactie

Opium

Billie Holiday
Nice work if you can get it
And if you get it won’t you tell me how?

Nice work if you can get it, Billie Holiday, The complete Billie Holiday On Verve 1945-59

Begin 2005 legden we onze drie vakbonden uit wat we met de FOD van plan waren. Ze luisteren stilzwijgend naar onze plannen en zeiden daarna, uit gewoonte waarschijnlijk, dat ze er tegen waren. Ik stelde hen voor om het toch maar eens aan hun leden voor te leggen. Een paar weken later kwamen twee vakbonden ons melden dat ze de plannen zouden steunen. “Onze leden zeggen ons dat het management meer met hun geluk inzit dan de vakbond”, vertelden de voormannen van de christelijke en liberale vakbond me. De derde vakbond gaf toe dat ze dat van het geluk ook gehoord hadden maar men vond dat zij wel wisten wat goed was voor hun leden. Ze blijven zich tot op de dag van vandaag, ook na alle pluimpjes die onze mensen krijgen van media, pers en bevolking, tegen de verandering verzetten. “Jullie zijn toch zich de Algemene Centrale vóór en niet tegen de Openbare Diensten?”, vroeg ik hen. Het kordate antwoord: “we zijn altijd tegen de bazen.”

Het is een rode draad (no pun intended) die door de dichte gelederen van de socialistische beweging loopt. Meer dan een eeuw later valt de keuze tegen het revolutionair socialisme en voor het reformisme, de meeste socialisten, emotioneel nog altijd zwaar. Politiek gedoogt men de vrije markt en wanneer er regeringsverantwoordelijkheid gedragen wordt, wordt ze zelfs impliciet ondersteund, maar aanvaarden gaat te ver. De strijd tussen arbeid en kapitaal blijft de grondtoon van het denken, zelfs bij de meest gemodereerde sociaaldemocraat.

Rutger Bregman, nog altijd maar 27, stelt in zijn indrukwekkende boek De Geschiedenis van de Vooruitgang, op basis van massa’s feiten vast: “Het kapitalisme is een van de grootste uitvindingen in de geschiedenis van de mensheid. Het is de belangrijkste motor van de vooruitgang. Vrijhandel in goederen en diensten is de bron van rijkdom, vrijheid en beschaving”. Bregman was te gast op het recente congres van de SP.a maar het is zeer de vraag of deze boodschap is overgekomen.

Indien niet zal de partij blijven sukkelen met de spreidstand die haar nu al een paar decennia zuur opbreekt: walgen van wie groei creëert maar wel eisen dat de opbrengst ervan rechtmatig verspreid wordt over alle geledingen van de maatschappij. Het gevolg is dat de terechte vraag naar een rechtvaardige herverdeling schril en vals klinkt. Het is een ongemakkelijke houding die door een steeds groter deel van de bevolking als schijnheilig wordt ervaren en dus ongenadig wordt afgestraft in het stemlokaal.

De nieuwe fase in het kapitalisme dreigt nog meer onheil te veroorzaken in sociaaldemocratische rangen. Naast belastingen was werken in de linkse bijbel de geprefereerde manier om rijkdom te herverdelen. Door te werken kreeg iedereen een menswaardig loon waardoor men waardig kon leven. Werken is dus niet alleen een methode om in zijn materiële noden te voorzien maar ook de belangrijkste zingever. De socialistische droom was volledige tewerkstelling. Het werd zelfs nog in 2000 met zoveel woorden gezegd door Tony Blair.

Maar anno 2015 worden we geconfronteerd met een economisch herstel zonder bijkomende jobs. In de uitstekende reeks die hierover verscheen in De Standaard wordt als uitleg gegeven dat “digitale bedrijven steeds minder kapitaal en investeringen nodig hebben om financiële waarde te creëren. En daardoor ook steeds minder werknemers.”

Indien deze tendens zich doorzet verliest werken zijn functie als herverdeler en zingever. Voor steeds meer mensen, ook voor Bregman, staat het als een paal boven water dat we afstevenen op systemen van basisinkomen die mensen toelaten een alternatief voor hun zingeving te vinden in andere domeinen dan het werk.
De gigantische hamvraag blijft: hoe zal men de ongelijkheid bestrijden? Paul Krugsman liet verleden week op een internationaal vakbondscongres (De Tijd van 17 april) geen spaander heel van theorieën als “geen groei met grote ongelijkheid” en “streven naar gelijkheid hindert de groei” maar hij sprak zich wel ondubbelzinnig uit voor verregaande herverdeling. “Hoe ongelijker de samenleving, hoe gepolariseerder de politiek en hoe groter de kans dat je de verkeerde beleid voert voor de bevolking.”

De sociaaldemocratie zal, wil ze overleven in de 21e eeuw, haar oude vormen en gedachten moeten afslachten, de gereguleerde duurzame groei omhelzen en op zoek gaan naar nieuwe herverdelingsmechanismen . Maar zij niet alleen, ook liberalen die zich de ideeën van Adam Smith nog herinneren en weten dat ook hij tegenstander was van groeiende ongelijkheid, zijn aan diepgaand denkwerk toe. Bregman ziet noch voor het socialisme noch voor het liberalisme enige toekomst. Zijn kurkdroge analyse: ” ideologie is geseculariseerde godsdienst”. Zou ook geseculariseerde godsdienst opium voor het volk zijn?

Naschrift

Deze column verscheen het eerst in De Tijd van 25 april 2015.

Video Nice work if you can get it, Billie Holiday: http://tinyurl.com/l5yktm

Kurt Overbergh (Ancienne Belgique) en Annelies Moons (Monschau) trokken naar aanleiding van de 100ste verjaardag van Billie Holiday naar New York en maakten een gepast eerbetoon voor Radio 1. De vierdelige docu liep op maandag 30 maart, woensdag 1 april, donderdag 2 april en maandag 6 april. je kan het opnieuw beluisteren op http://www.radio1.be/programmas/roxy/billie-holiday-new-york.

Kurt Overbergh vertelde terecht in zijn vele interviews dat Billie Holiday een uitzonderlijke zangeres was maar poneerde ook dat er daarom erg weinig coverversies van haar songs bestaan. Dat lijkt me een erg boude uitspraak.
Tenzij Kurt het uitsluitend over de songs heeft die Billie zelf schreef want die zijn op één hand te tellen. En dan nog: Van “Don’t Explain” vond ik 44 coverversies. Daar zitten mensen tussen zoals Nina Simone, Molly Johnson, Etta James, Abbey Lincoln en Dee Dee Bridgewater, toch niet de minsten. Van “Fine And Mellow” vond ik covers van Nina Simone, Molly Johnson, Etta James, Alberta Hunter, Lou Rawls en Tony Bennett.
Nog eentje: Van het magnifieke “God Bless The Child” is het aantal versies gewoon niet te tellen.
Veel jazzfestivals gaan er niet door waar haar signaturesong “Strange Fruit” (geschreven door Lewis Allan) op geen enkel repertoire staat. Ik hou bijzonder van de versies van Cassandra Wilson, die het nummer al op haar New Moon Daughter album vertolkte, en dit jaar een nieuwe versie opnam voor het Billie Holiday hommagealbum Coming Forth By Day. Voor de die-hards: mis de versie van Laïka Fatien (Op Misery) en Dominique Magloire (op Travelin’ Light With Billie) niet.

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen