Omzeepbrief

mi0004077673

Everybody Has A Plan Until They Get Punched In The Mouth, Charlie Hunter, Everybody Has A Plan Until They Get Punched In The Mouth, 2016

Het is weer zover. Onze kredieten worden nog eens met 4.479.000 euro verminderd. De ministerraad vindt namelijk dat de alle federale overheidsdiensten samen nog eens 500 miljoen moeten besparen. Natuurlijk noemt de regering dit geen besparing. Het heet, in tijden dat orwelliaanse newspeak overgaat in alternatieve feiten, “blokkering”. De kredieten voor de overheidsdiensten worden immers door het parlement vastgelegd.

Bruutweg stellen dat de uitvoerende macht lak heeft aan de scheiding van de machten, durft geen enkele regering. Dus werden overheidsdiensten al anderhalf decennium geconfronteerd met ankersprincipes, bevriezingen, onderbenuttingen en andere blokkeringen. Niet dat het onze parlementsleden veel gelegen is aan de checks en balances in onze rechtstaat. Ze laten de regering gewoon begaan.

Een goed jaar geleden toog een delegatie van FOD-voorzitters naar de premier met een simpele vraag: zeg ons gewoon over welke kredieten we écht zullen kunnen beschikken de volgende jaren. Ze werden vriendelijk ontvangen.

Van overheidsmanagers wordt verwacht dat ze een langetermijnvisie hebben maar dan moet je wel weten wat je middelen zullen zijn. Nu worden we om de zoveel maanden, en steevast na iedere begrotingscontrole en na de kleinste kritiek vanuit één of ander gezichtsloos Europees bureau, op de hoogte gesteld van iets waarvan de naam kan veranderen maar de aard niet: lineaire besparingen.

Klokvast volgt daarop, een paar maanden later, een ander ritueel: iedere FOD-voorzitter wordt door zijn minister (in mijn geval door 7 regeringsleden) gesommeerd met de vraag waarom er achterstand is in de dossiers, waarom mensen minutenlang een bezettoon horen als ze de FOD bellen en waarom een beleidsonderzoek nog niet is afgerond. Het antwoord “we hebben daar het geld niet (meer) voor” – wordt steeds op grote verbazing onthaald.

Want ook ministers zijn maar mensen en dus onderhevig aan magisch denken. Op het ogenblik dat het kernkabinet met een glimlach die geen enkele breedsmoelkikker gegeven is, zijn nieuwe begroting voorstelt, staat er niemand van dat eminente groepje stil bij de nuchtere vaststelling dat de beslissing de openbare dienstverlening zal aantasten. Het sluitstuk van de nachtelijke arbeid is immers altijd een bijkomende besparing bij de administraties.

Bij sommigen is het geen magisch denken. Het is denken dat die ambtenaren toch maar een bende luie zwanzers zijn. Dus kan de vijs maar beter aangedraaid worden door minder geld te voorzien voor ambtenaren en werkingskosten. De productiviteit moet gewoon omhoog, mijnheer. Juist, alleen zijn die ambtenaren niet lui maar werken ze soms nog met systemen uit de tweede IT-ijstijd.

Tot voor vorige week werkten de ambtenaren op onze FOD die instaan voor de dienstverlening aan mensen met een beperking, met het Tetra-systeem dat in 1987 ontworpen is en draait op Cobol. Als we een vaste brief aan 700.000 gerechtigden moesten sturen, werd die in machineschrift geschreven door een paar al lang gepensioneerde mensen die nog “Cobol spraken”. Jarenlang moesten we wachten op investeringskredieten voor nieuwe software en die kregen we dan nog onvoldoende. De rest werd gevonden door (nog meer) te besparen op onze werkingskosten.

Nieuwe technologieën kunnen ervoor zorgen dat je minder mensen en middelen nodig hebt, maar dan zijn er wel investeringskredieten nodig. Alleen, ook die verminderden constant. En geen klein beetje, in onze FOD zijn ze met 83% verminderd.

En toegegeven, vroeger werd door overheidsmanagers te snel geroepen dat het niet met minder personeel en middelen kon terwijl er in sommige diensten echt sprake was van een te lage productiviteit. Maar na 9 jaar genadeloze lineaire besparingen gaat het besparingsmes niet meer door het vet maar recht door vlees en bot en kunnen de kredietverminderingen niet meer door productiviteitsverhogingen opgevangen worden. Eén voorbeeldje: In 2010 behandelde een gemiddelde medewerker 653 dossiers van mensen met een beperking. In 2016 zijn dat er 1053, een productiviteitsstijging van 61%. In diezelfde periode ging het aantal mensen op die dienst met 38% naar beneden. Het aantal dossiers steeg ook nog eens met 12%. Denk je nu echt dat je die mensen nog een inspanning meer kan vragen. Neen, want dat is vragen naar ziekteuitval en burn-outs.

Onze mensen worden moedeloos. Ze zien dat hun laptops amper vervangen worden. Sedert 2010 is er 41 % bespaard op de werkings- en investeringskredieten van onze FOD.

Maar zelfs in deze regering die bemand wordt door vele partijen die om de haverklap roepen dat er te veel ambtenaren zijn, weet het gros van de ministers dat verdere lineaire besparingen nonsens zijn. Het wordt ons ook letterlijk gezegd. Maar de cijfers moeten gehaald worden. Dus wordt er verder blindelings bespaard en krijgen we om de zoveel maanden weer een omzendbrief van de staatssecretaris van begroting, door ons liefdevol “omzeepbrief” genoemd. Dat is de openlijke variant van besparen.

De staatssecretaris met die niet te benijden enveloppe heeft ook venijnige manieren om het doel te bereiken. Lang wachten met toestemmingen voor uitgaven tot het jaar voorbij is, bijvoorbeeld. De ironische vaststelling van dit alles is dat één lid van de regering (die van begroting) de andere leden (de vakministers) in feite saboteert.

Maar de belangrijkste vaststelling is een dieptriestige: geen enkele regering ziet in dat met de middelen die voorhanden zijn niet alles meer kan gebeuren wat vroeger is beslist. Een regering met visie en moed kiest om maatregelen te schrappen. Dat gebeurt niet en het gevolg is een oorlogstoestand tussen regering en administraties, terwijl de burger verdient gediend te worden door een eensgezinde overheid.

Naschrift

Video Everybody Has A Plan Until They Get Punched In The Mouth: https://www.youtube.com/watch?v=GxpC3A0eIhc

De oorspronkelijke auteur van deze heerlijke zin is Mike Tsyson, die nooit verlegen zat om een gevatte one-liner te verzinnen. Voorbeelden: https://www.youtube.com/watch?v=bysjFqxI1Mc en https://www.youtube.com/watch?v=rzfKnpg1bp0

 

 

Over Frank Van Massenhove

Ik ben wel Voorzitter FOD Sociale zekerheid maar de blog verbindt alleen mezelf. Volg mij op Twitter: @FVMas
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Omzeepbrief

  1. Bouchat Philippe zegt:

    Monsieur le Président,

    Tous les gouvernements successifs, quelle que soit leur obédience, ont toujours procédé de la sorte.Vous et moi avons été dans des cabinets ministériels et avons participé à plusieurs conclaves budgétaires. Nous savons donc à quel point il est facile d’imposer des économies linéaires. Bien souvent, c’est soit en début de conclave – commençons par le + facile – ou au contraire en fin de conclave au bout de la nuit – pour boucher le trou qui reste – que cette économie facile est prise.

    Décision facile donc. Mais comme toujours la facilité est synonyme de stupidité et de lâcheté.

    Stupidité. Ces coupes budgétaires à la hache – et non au scalpel – sont en effet contreproductives. Certes, soyons de bon compte, les premières coupes budgétaires pouvaient se justifier. Bien souvent l’Etat et ses différents départements vivaient grassement avec un surplus de personnel issu des engagements clientélistes et sociaux des années 70 et 80. Mais, à force de coupes, la graisse n’existe plus et, selon l’expression consacrée, nous sommes à présent à l’os. C’est-à-dire que c’est le bon fonctionnement des ministères et leurs missions légales qui sont à présent menacés. Prenons l’exemple de notre SPF Sécurité sociale. La DG Personnes handicapées (dys)fonctionne tant bien que mal et alors que la durée moyenne de traitement est passée ces dernières années de 20 à 4 mois (!), l’actuel blocage risque d’entraîner cette durée à la hausse ou, à tout le moins, d’empêcher qu’elle ne diminue encore si tant est que ce soit possible. Et je ne parle pas de la démotivation de beaucoup d’agents qui, à cause de ces économies stupides, n’ont plus droit à la moindre promotion, alors que les chiffres démontrent à suffisance leur productivité sans cesse croissante. Dans ma DG, p.ex., plus aucune promotion depuis 2011 ! Missions légales difficilement exécutées, gestion du personnel compromise : oui, décidément, ces coupes budgétaires sont stupides !

    Lâcheté. En cédant à la facilité, nos (ir)responsables se montrent indignes de la mission qui leur est confiée. Ils attendent – exigent ! – de la part de la population de faire des efforts : moindres remboursements en soins de santé, relèvement de l’âge légal de la retraite, rachat des périodes d’études pour la pension, incitation à retrouver le chemin du travail en cas d’incapacité de longue durée (le fameux ‘back to work’), saut d’index, etc. Je ne crie pas avec les loups et trouve, personnelement, la plupart de ces mesures justifiées. Question d’idéologie politique sans doute : on peut être fonctionnaire et libéral. Mais l’éthique commande que lorsqu’on exige des efforts de la part d’autrui, on prenne sa part des efforts et qu’on fasse montre d’exemple ! Montrer cet exemple, ce n’est pas seulement exiger des respnsables qu’ils méritent leurs salaires (cfr. scandale de Publifin en Wallonie), ce n’est pas seulement s’imposer les mêmes efforts que ceux imposés à la population (qu’attendent pex les parlementaires pour revoir leur système de pensions ?). Non, quand on est responsable on va plus loin (comme De Gaulle qui payait ses factures lui-même lorsqu’il était président de la République, alors que des crédits publics étaient prévus pour ces dépenses élyséennes). Il incombe aux ministres de faire oeuvre créative pour permettre justement aux départements dont ils ont la responsabilité de fonctionner correctement. Comment ? La lutte contre la fraude sociale rapporte chaque année plus au budget de l’Etat, ce qui démontre en passant la pertinence de maintenir le système avec nos 7 services d’inspection ou, pour le dire autrement, supprimer la DG Inspection sociale du SPF n’était vraiment pas pertinent ! En revanche, la lutte contre la fraude fiscale n’est qu’anecdotique. Il y a des milliards d’euros à aller récupérer chez les gros fraudeurs; ce n’est pas moi qui le dis, ce sont différentes études nationales et internationales. Si on récupérait ne fût-ce qu’une petite partie de ces milliards, nul besoin d’imposer des coupes budgétaires stupides. Mais pour cela, il faut un zeste de courage. Apparemment, cette qualité n’existe pas (plus) au sein de nos différents gouvernements successifs. Lâcheté donc.

    Je termine cette trop longue réaction en vous remerciant de vous faire l’écho de nos difficultés régulièrement sur la place publique et notamment dans vos contributions au Tijd. Je sais que vous mouillez votre chemise, comme pour éviter la disparition de nos inspecteurs et contrôleurs sociaux. Mais hélas, nos responsables sont non seulement stupides et lâches, mais également autistes.

    Notre SPF Sécurité sociale, qui a subi d’importantes mutations ces dernières années, est aujourd’hui à la croisée des chemins et c’est son existence même qui est menacée ! Encore une ou deux coupes budgétaires stupides et lâches, et assurément, nous disparaîtrons ! Est-ce le but visé ? Je n’ose l’imaginer. Une chose est sûre : la population au service de laquelle nous sommes a tout à y perdre, car c’est un service public performant, indépendant (pas soumis aux partenaires sociaux comme une IPSS) et neutre (nous servons les citoyens, les entreprises et nos ministres, mais pas les partis politiques) qui disparaîtrait. Les cabinets ministériels perdraient également des conseillers politiques avisés (politiques au sens de ‘policy’ et non de ‘politics’). La résistance doit s’organiser !

    Je vous souhaite intelligence et courage dans ce combat, face à la stupidité et à la lâcheté.

    Nous savons compter sur vous. Vous pouvez compter sur nous.

    Philippe Bouchat
    Fier conseiller du SPF Sécurité sociale
    PS : assumant comme toujours mes propos, vous pouvez communiquer ce commentaire à qui bon vous semblera.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s