Staatslilliputterisme

When you’re small

You don’t have very far to fall

When You’re Small’, MGMT, ‘Little Dark Age’, 2018

Enkele weken geleden kondigde Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) de oprichting aan van een Vlaamse controledienst die moet toezien op het welzijn van dieren in Vlaamse slachthuizen. Dat er meer controle op de slachthuizen moest komen, betwist niemand. Heel wat Vlaamse burgers werden onwel bij de aanblik van dieren die elektrische schokken kregen of onverdoofd werden geslacht.

Tot nog toe was het toezicht op dierenwelzijn in slachthuizen een taak voor de inspecteurs van het federale voedselagentschap FAVV, dat waakt over de veiligheid van de voedselketen en de kwaliteit van het voedsel met het doel de gezondheid van de consumenten, dieren en planten te beschermen. Maar volgens Weyts legt het FAVV te veel de nadruk op voedselveiligheid en te weinig op het ontdekken van dierenleed.

Dat een Vlaams-nationalistische minister voor een eigen Vlaamse dienst kiest, kan je verwachten. Hij kreeg daarvoor trouwens de mooiste voorzet die hij zich kon voorstellen van minister Denis Ducarme (MR), bevoegd voor het FAVV. Toen we in december 2018 met de afgrijselijke beelden uit een Hasselts slachthuis werden geconfronteerd, verklaarde die dat dit een Vlaamse bevoegdheid was. Toen al zei Weyts 3 miljoen euro te hebben uitgetrokken voor een eigen Vlaamse inspectiedienst voor de slachthuizen.

De vraag blijft of de keuze voor een aparte controledienst de beste is. Het klopt dat het FAVV te weinig personeel heeft. Dat is een gevolg van jarenlange besparingen die de federale administraties sterker troffen dan de regionale overheidsdiensten. Weyts had de 3 miljoen, die hij zonder veel moeite snel bij elkaar kon krijgen – de bodemloosheid van de Vlaamse kredieten is al jaren een bron van grote verwondering bij federale overheidsmanagers – ter beschikking kunnen stellen van het FAVV.

Dat zou een voortzetting zijn van de politiek die is gevoerd sinds de overheveling van dierenwelzijn naar de gemeenschappen, na de zesde staatshervorming. Een minieme wijziging in het protocol tussen de Vlaamse Overheid en het FAVV zou daarvoor volstaan. Het gebeurde niet. Iemand met een slecht karakter zou het geen toeval vinden: met de hulp van je federale partijgenoten een federale dienst onderfinancieren, daarna de dienst bekritiseren omdat hij zijn werk niet doet en vervolgens een Vlaamse dienst oprichten.

Bij dat soort beslissingen hoor je nooit het woord ‘schaalnadelen’ vallen. Nochtans zijn die er zonder twijfel. Mocht de getalsterkte van het FAVV zijn uitgebreid, dan moest geen krediet voor extra managers, een IT-systeem en bijkomende hr-mensen worden uitgetrokken. Dat moet nu wel. De opleiding van de 25 dierenartsen moet door externen gebeuren, omdat Vlaanderen niet beschikt over een keurkorps zoals het FAVV dat nieuwe mensen intern en zonder grote meerkosten opleidt en ze direct een grote expertise meegeeft. Wat Vlaanderen doet, zal minder goed zijn. En duurder.

Daar komt bij dat van een coördinatie tussen onafhankelijke controlediensten geen sprake is, leert de ervaring met sociale inspecties. Slachthuizen kunnen dus te maken krijgen met een FAVV-controleur op maandag, een Vlaamse dierenleedcontroleur op dinsdag, een RSZ-controleur op woensdag, een btw-controleur op donderdag en een WASO-controleur op vrijdag.

Het verdelen van samenhangende overheidstaken over steeds meer diensten is een vorm van staatslilliputterisme. Het is de tegenhanger van staatsgigantisme, waarbij diensten en taken worden gebundeld die slechts oppervlakkig iets met elkaar te maken hebben. In beide gevallen vergroot het overheidsbeslag en verkleint de efficiëntie.

Naschrift

Deze tekst verscheen als column in De Tijd van zaterdag 4 mei 2019.

When you’re small – video

 

Over Frank Van Massenhove

Volg mij op Twitter: @FVMas
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s