Digitale lucht


Korai Öröm,- Úszós (Drijvend), Korai Öröm 2009

De SP.a heeft een plan. Dat is niet verrassend. Alle partijen komen straks met plannen want er komen verkiezingen aan. Het SP.a-plan gaat over sociale zekerheid. Ook dat is niet verrassend. Het is hun raison d’être. Iedere partij zal proberen zijn thema zo hoog mogelijk in de top-tien van de kiezer te krijgen want alleen dan wacht er electoraal succes. De N-VA vond 80% van de voorstellen interessant. Dat kan verrassend klinken. Maar dat is het niet.

Rechtse partijen proberen linkse partijen links voorbij te steken. Daar is het Vlaams Belang aan jaren mee bezig. De N-VA lijkt nu ook die beweging in te zetten. Met zijn veelbesproken mening in De Morgen liet Bart De Wever ons weten bezorgd te zijn over de toekomst, niet van Vlaanderen, maar van de sociale zekerheid.

De linkse partijen proberen op hun beurt rechtse partijen rechts voorbij te steken. Dat SP.a-voorzitter Crombez tussen twee (te lange) zinnen door fijntjes opmerkt dat geen politicus ooit meer vluchtelingen heeft erkend dan Theo Francken, is daar een mooi voorbeeld van. Het zal ook wel geen toeval zijn dat het SP.a-plan de naam “Onze Toekomstbegroting” kreeg, een opgestoken middenvinger naar mensen die theatraal uitriepen “show us the money” en beloofden dat een volgende regering de staatsschuld onder de 100% zou duwen.

Maar het meest verrassende van het SP.a-plan is dat al dat moois dat qua sociale zekerheid in de rekken wordt gezet, zal betaald worden met het verminderen van het aantal ambtenaren. Traditioneel was links voor een grotere overheid. Hoe linkser de partij hoe groter de staat mocht zijn, voor de rechtse partijen gold en geldt nog steeds het omgekeerde. Verrassend dus.

Waarom het aantal ambtenaren zal verminderen wordt in het 21 pagina’s lange document snel in een paar zinnen uitgelegd. “We halen mensen weg van overtollige administratie – een werk dat in deze nieuwe tijden door computers kan (…)” en “Onze overheidsdiensten kunnen ook veel digitaler en eenvoudiger werken (…)”. Hoe dat plan er zal uitzien wordt niet uitgelegd.

Het doet terugdenken aan de Dominogroep, een groep van jonge socialisten met onder meer Johan Vande Lanotte, Anne Van Lancker, Renaat Landuyt, Steve Stevaert, Philippe De Coene en Dany Vandenbossche die in 1993 het imminente einde van de functie van notaris aankondigden. Het leek wel een natuurwet. Zoals het nu blijkbaar newtoniaans vaststaat dat de administratie kleiner zal worden door “computers”.

Net als alle andere partijen overschat de SP.a de financiële effecten van een dalend aantal ambtenaren. De afgelopen zes jaar is het aantal federale en Vlaamse ambtenaren sterk verminderd maar de kost van de administratie is nagenoeg dezelfde gebleven. Er zijn weliswaar veel minder lager geschoolden ambtenaren maar ze werden vervangen door hoger geschoolden, in aantal veel kleiner maar met een veel hogere loonkost.

Er is natuurlijk meer dat de kost van onze administraties omhoog duwt. Weinig landen willen zich vier overheidslagen permitteren omdat zo’n administratiestructuur te duur en niet efficiënt is. België is blijkbaar trots op zijn federale administratie, zijn gewest- en gemeenschapsadministraties, zijn provincieadministraties en zijn stads- en gemeenteadministraties.

De kost van administraties kan maar serieus gedrukt worden door ons te beperken tot twee administratieniveaus: een hogere overheidslaag (dat de vorm van een netwerk van federaal en regionale diensten kan aannemen) en een lagere overheidslaag van gemeenten die meer dan 80.000 inwoners tellen.

Dat vooral de opdeling van taken tussen het federale niveau en dat van de gemeenschappen en gewesten veel onnodig overheidsgeld opslokt toonde Rik Daems al aan in zijn doctoraatsscriptie. Zelf ben ik er getuige van hoe duur de zesde staatshervorming blijkt te zijn in bijkomende mensen en bijkomende middelen. En op de toch essentiële vraag of de mensen nu beter gediend zijn en bediend worden, daar durf ik zeker niet overtuigend ja op te antwoorden.

Dat met digitalisering duizenden ambtenarenjobs kunnen geschrapt worden zal bij mensen die de digitale evolutie in de Belgische administraties van de afgelopen drie decennia meemaakten veel scepsis opwekken. Dertig jaar geleden begon de derde industriële revolutie met de komst van de PC op de werkvloer. Dat heeft niet geleid tot een afbouw van het aantal ambtenaren. Nooit waren er meer ambtenaren in België dan in 2011.

De meest verontrustende vaststelling is dat er wel computers zijn gekomen maar dat de digitalisering in heel wat diensten niet verder is gegaan dan het scannen van papieren processen. Er zijn zelfs diensten, en niet alleen in Justitie, waar zelfs dat niet is gebeurd. Belgische administraties drijven nog altijd op de digitale golven van de vorige eeuw. Dat krijg je in een land waar overheidsmanagers worden geëvalueerd op het vermijden van problemen en niet op het doorvoeren van innovatie.

Zo’n land tolereert overheidsmanagers die niet begaan zijn met het goed en efficiënt bedienen van burgers, organisaties en ondernemingen maar die de godganse dag bezig zijn met het vergroten van hun (aantal) diensten, hun personeelsaantallen en hun werkingskredieten, liefst ten koste van andere overheidsdiensten.

Het is niet omdat een blockchain de potentie heeft om één op de vijf ambtenarenjobs te decimeren, dat het aantal ambtenaren binnen 20 jaar met een vijfde zal zijn ingekrompen. Besparen op het overheidsapparaat zal niet uit de digitale lucht vallen. Daar zijn moedige politici, échte overheidsmanagers en doordachte plannen voor nodig.

Naschrift

Deze tekst verscheen (verkort) als column in De Tijd van 10 februari 2018.

De video van Korai Öröm’s Úszós: https://www.youtube.com/watch?v=RIE9mjlrOy8
Korai Öröm is een Hongaarse psychedelische rock band, opgericht in 1990 zegt Discogs en doet daar mee de groep erg mee tekort. “Into The Great Open” is correcter: Deze Hongaren maken een bijzonder allegaartje van ambient, wereldmuziek, punkfunk, dub en dance en voegt dit samen tot een opzwepende en hypnotiserende muzikale ontdekkingstocht. Referenties zijn onmogelijk te vinden: het geluid van Korai Öröm is volstrekt uniek.
Korai Öröm maken het de luisteraar niet gemakkelijk om over hen te spreken: (bijna) al hun albums kregen de groepsnaam als titel en de nummers zijn meestal cijfers of untitled. You-tube hen en ofwel ben je in de ban ofwel haat je hen.

Het SP.a-plan “Onze Toekomstbegroting” https://tinyurl.com/y8exwugj

Een columnlezer vond dat ik erg denigrerend deed over de Dominogroep en hen terugbracht tot dat ene idee over notarissen. Het was helemaal niet mijn bedoeling om een globaal oordeel over de groep en zijn werkzaamheden te brengen. Het zou ook veel opzoekwerk kosten om dat te doen want digitaal is er niets van terug te vinden. Als je “sp.a” en “domino” googelt kom je uit bij “Feesten met Els”. Als je digitaal niet bestaat, besta je niet.

Over Frank Van Massenhove

Ik ben wel Voorzitter FOD Sociale zekerheid maar de blog verbindt alleen mezelf. Volg mij op Twitter: @FVMas
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s