Noodthuiswerken

Here’s one thing I want you all to hear

If they don’t bring back light wine, gin and beer

Doggone the panic will be on.

‘The Panic Is On’, Loudon Wainwright III, 10 Songs For The New Depression, 2006

Dezer dagen word ik nog meer dan vroeger gebeld met de vraag hoe je thuiswerk moet organiseren. Maar waar er vroeger interesse was omdat het bedrijf zijn werknemers meer autonomie wil geven, omdat het er een wapen voor war for talent in ziet of omdat het wil besparen op de bedrijfsoppervlakte, is de reden nu het coronavirus. De telefoontjes, mails en WhatsApp-berichten namen hand over hand toe nadat de Wereldgezondheidsorganisatie thuiswerk aanraadde. En met iedere journalist die “geen reden voor paniek” prevelt bij beelden van een coronavergadering waarop nagenoeg iedere minister die ons land telt, aanwezig is, stijgt de ongerustheidthermometer in directievertrekken naar ongekende hoogtes. 

Ook Nederlandse thuiswerkadviseurs melden me een verhoogde vraag na een korte reportage op RTL over de verregaande maatregelen die Nestlé Nederland genomen had in de strijd tegen corona. Je mag er niemand nog een hand geven, je moet een meter afstand van elkaar houden en als je kucht of niest moet dat in de arm. Trainingen, seminaries, conferenties en alle vergaderingen buiten de deur zijn afgezegd. Maar vooral: sommige mensen moeten verplicht thuiswerken.

Anders dan wanneer organisaties thuiswerk overwegen vanuit een aangepaste bedrijfscultuur, blijkt uit de eerste contacten met coronapaniekerige CEO’s en hr-directeurs vooral totale improvisatie. Op de vraag of de IT-systemen aangepast zijn om mensen toe te laten professioneel hun werk thuis uit te voeren, volgt na langdurige stilte dat dat eens nagegaan moet worden bij de ICT-directeur. Een paar vroegen aarzelend of mensen dan niet met papieren dossiers kunnen thuiswerken. Een diepe zucht onderdrukkend probeerde ik uit te leggen dat papieren thuiswerk neerkomt op pesten buiten het werk omdat je altijd wel iets vergeten bent. Bovendien is thuiswerk wegens coronagevaar alleen effectief als je wekenlang niet naar je werkplek gaat. Hoe je dat organiseert met papieren processen is me een raadsel.

En dan hadden we het nog niet over de grootste bezorgdheid: zullen mensen wel werken als ze thuis zijn? Al anderhalf decennium probeer ik uit te leggen dat je ook niet weet of mensen wel werken als ze op het hoofdkantoor achter hun computer zitten, en dat moderne bedrijven mensen aansturen op SMART gedefinieerde resultaten. Heel wat bedrijven, ook zeer gerenommeerde, werken anno 2020 nog altijd met functiebeschrijvingen die in het beste geval kunnen dienen bij het aanwervingsbeleid. Een hr-directeur wist zelfs niet dat SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden, en dat het een model is om doelstellingen zo te formuleren dat de kans groter is dat er in werkelijkheid ook wat van terechtkomt.

Het is dan ook geen toeval dat de grootste preoccupatie niet het halen van de persoonlijke en collectieve resultaten is, maar het aantal gewerkte uren. Ook voor de overheid en de meeste vakbonden is werkuurberekening het alfa en het omega van personeelsbeleid. Bij de hele oefening die gewezen minister van Arbeid Kris Peeters opzette over duurzaam werken bleef alles draaien rond uren tellen.

Ook de organisaties waar mensen een dag per week mogen thuiswerken, maar dan wel tijdens de kantooruren en mits diepgaande rapportering over het geleverde werk, zijn radeloos over hoe ze hun werknemers wekenlang thuis kunnen laten werken omdat ook bij hen de prikklok belangrijker is dan de werkelijk geleverde arbeid.

Ik raad coronapaniekerige CEO’s aan geen geïmproviseerde thuiswerkorganisatie op te zetten. Het gevaar is dat de bedrijfsresultaten daar nog meer onder lijden dan onder een paar griep- of coronazieken. Een cultuurswitch van werkurenregistratie naar resultaatswerken en van papierwerk naar digitale processen mag geen haastwerk zijn. Als werknemers het gevoel krijgen dat de verandering alleen is opgezet ten voordele van het bedrijf, dreigt een totale mislukking. Toen ik indertijd tweette dat onze federale overheidsdienst geen productiviteitsverlies had bij zware sneeuwval en bij verkeersinfarcten, waren er ook managers die alleen om die reden thuiswerken wilden invoeren. Veel plezier hebben ze er niet aan gehad. Hun werknemers ook niet.

Naschrift

Deze tekst verscheen als column in De Tijd van 7 maart 2020.

Video  The Panic Is On

 

Over Frank Van Massenhove

Volg mij op Twitter: @FVMas
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s